Samenvatting Twente Index 2017

 

 

INLEIDING

De Twente Index wordt door Kennispunt Twente samengesteld in opdracht van de Twente Board. De Board wil Twente ontwikkelen tot een Europees toonaangevende technologische topregio, waarbij vanuit de maatschappelijke opgaven toekomstbestendig economisch rendement wordt behaald . Deze hoofddoelstelling is vertaald in vijf doelen voor het jaar 2020.

  • Het Bruto Regionaal Product (BRP per inwoner) van Twente is groter of gelijk aan het Bruto Binnenlands Product (BBP per inwoner) van Nederland
  • Het aandeel 15-75-jarigen dat hoger is opgeleid, is groter of gelijk aan dat in heel Nederland
  • Het aandeel van de bevolking tussen de 15 en 75 jaar in Twente dat werkt, is groter of gelijk aan dit aandeel in Nederland
  • Het aandeel BRP geïnvesteerd in regionaal Research & Development is groter of gelijk aan dit aandeel binnen het BBP
  • In 2020 zijn 5.000 extra arbeidsplaatsen gecreëerd.

Hieronder wordt allereerst beschreven hoe Twente zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld op deze hoofddoelstellingen. Vervolgens is er aandacht voor recente conjuncturele ontwikkelingen. Hierbij wordt steeds de vergelijking met Nederland als geheel gemaakt.

DOELEN TWENTE BOARD

Kort samengevat ontwikkelen zich de indicatoren van de doelen als volgt:

  • Het Bruto Regionaal Product (BRP) in Twente bedraagt in 2016 32.800 miljoen Euro. Het Twentse BRP is tussen 2007 en 2016 sterk gestegen (+14,5%), maar het verschil met Nederland is groter geworden (+18,2%). De afgelopen twee jaar neemt het Twentse BRP sterker toe dan het BBP.
  • Het opleidingsniveau en het aandeel hoger opgeleiden in Twente is toegenomen. Twente loopt in op Nederland.
  • De arbeidsmarktparticipatie in Twente is in de afgelopen jaren geleidelijk naar het Nederlands gemiddelde toegegroeid. De bruto participatiegraad lag in 2015 op het Nederlands gemiddelde, maar is in 2016 licht afgenomen.
  • Het aantal banen neemt toe. De ontwikkeling ligt boven de doelstelling (jaarlijks gemiddeld 850 extra arbeidsplaatsen). Tussen 2017 - 2020 dienen per jaar gemiddeld 600 extra banen te worden gecreëerd om deze doelstelling te halen.

Een uitgebreide beschouwing over de doelstellingen is de vinden onder het thema 'Realisatie doelen Twente Board'.

 

DE TWENTSE ECONOMIE IN VOGELVLUCHT

Twentse ondernemers zijn positiever over de economische ontwikkeling dan de Nederlandse ondernemers in het geheel. Dit vertrouwen zien we terug in de Twentse economie. Deze presteert opvallend vaak beter dan de gehele Nederlandse economie. Het Bruto Regionaal Product stijgt sneller dan in Nederland als geheel en de economische groei is groter. De werkgelegenheid ontwikkelt zich voorspoedig. Het aantal vacatures stijgt snel en de werkloosheid daalt. Gevolg is dat krapte op de arbeidsmarkt steeds concreter wordt.

Twente is een high tech regio. De werkgelegenheid in deze sector heeft sinds 2007 – ondanks de economische crisis - positief ontwikkeld (5,4%), terwijl deze in Nederland als geheel zich heeft gestabiliseerd (+0,2%). Ook het aandeel leerlingen met een techniekprofiel en studenten met een technische opleiding ligt hoger dan in Nederland.

DE TWENTSE ECONOMIE IN 2016 / 2017

Economische groei en bruto regionaal product

Twente herstelt zich van een periode van negatieve economische groei in 2012 – 2013. Sinds 2014 is deze groei weer positief en de laatste twee jaar zelfs sterker dan in Nederland als geheel. In 2015 en 2016 bedroeg de Twentse economische groei respectievelijk 2,9% en 2,8%, in Nederland 2,3% en 2,2%.

Het Bruto Regionaal Product (BRP) is de totale waarde van alle goederen en diensten die in een jaar in een regio geproduceerd worden. Het Bruto Twents Product bedroeg in 2016 20.5 miljard Euro. Dit is een toename van 4,2% ten opzichte van 2015. In Nederland steeg het Bruto Binnenlands Product (BBP) in dat jaar met 2.8%. In 2016 lag het BRP per inwoner op 79% van het landelijk gemiddelde, in 2011 was dit 80,0% en vann 2012 tot en met 2015 78%.

Aantal werkzame personen

Het aantal banen in Twente bedraagt medio 2016 ruim 290.500, dat zijn 3.700 (1,1%) meer dan in 2007. Landelijk was sprake van een sterkere groei (2,8%). De meeste werkgelegenheid in Twente is te vinden in de collectieve sector (overheid en zorg e.d.) met 78.900 banen, gevolgd door de consumentendienstverlening (61.700), zakelijke dienstverlening (43.800) en industrie (43.300). De sterkste toename sinds 2007 heeft plaatsgevonden in de zakelijke dienstverlening (+15,3%), consumentendienstverlening (+12,9%) en de distributie (+3,7%).

Twentse werkloosheid

In 2016 was het gemiddelde werkloosheidspercentage in Twente 6,7%. In lijn met de landelijke ontwikkeling daalt de Twentse werkloosheid in het derde kwartaal 2017 naar circa 5,9%. In totaal zijn zo’n 19.000 personen in Twente werkloos. Dit is een afname van 4.000 personen in vergelijking met begin 2016.

WW-uitkeringen

Het aantal ww-uitkeringen bedroeg begin 2016 ongeveer 19.000. In het derde kwartaal is dit aantal gedaald tot 13.000. Een daling van 6.000 (-32,1%). Dit is een sterkere daling dan in Nederland als geheel (-26,2%). Onder Twentse jongeren is het aantal WW-uitkeringen meer dan gehalveerd. En in de leeftijdsgroep 27–50 jaar bedraagt de afname 40%. Overigens is de daling van het aantal WW-uitkeringen groter dan de daling van de werkloosheid. Dit lijkt tegenstrijdig maar wordt mede veroorzaakt door een sterke daling van het aantal aanvullende WW-uitkeringsrechten als tijdelijke aanvulling bij banen met een lager inkomen.

Werkzoekenden

Sinds begin 2016 is het aantal NWW-ers in Twente met 39% afgenomen. Dit is een sterkere afname dan in Nederland (-36%). Zo'n 41.300 personen stonden begin 2016 als nww-ers geregistreerd. In oktober 2017 is dit aantal afgenomen tot 25.200. Dit is overigens deels het gevolg van een administratieve opschoning.

Vacatures

Het aantal nieuwe vacatures in Twente is in de periode begin 2016 tot en met september 2017 sterk gegroeid, van 4.200 naar 7.200. Dit is een toename van 72%.

Participatiegraad beroepsbevolking

De participatiegraad is het deel van de bevolking van 15-75 jaar dat deelneemt aan het arbeidsproces of werkloos is. In 2016 ligt de bruto-participatiegraad van Twente (69,4%) net iets onder het Nederlandse niveau (70,0%).

Opleidingsniveau

De Twentse bevolking is steeds hoger opgeleid en groeit naar het Nederlandse niveau. Inmiddels heeft 25,6% van de 15-74-jarige Twentenaren een afgeronde hbo- of wo opleiding. Landelijk is dit percentage 29,3%. Hierdoor komt de verhouding Twente - Nederland uit op 87:100, terwijl deze verhouding in 2007 nog op 83:100 stond.

Techniekonderwijs

Jongeren kiezen vaker voor technische profielen op het middelbaar onderwijs en voor Twentse techniekopleidingen. Ook zien we in Twente meer doorstroming van leerlingen naar technische studies. Twente telt een groter aandeel techniekprofielleerlingen en –studenten dan elders in Nederland.

Topsectoren

High tech systems & materials (HTSM) is één van de sterke troeven van Twente. In onze regio werken in 2016 veel mensen in deze sector (Twente 9,9% en Nederland 6,5%). Het aantal banen ontwikkelt zich beduidend positiever in Twente dan landelijk. Sinds 2007 is de Twentse HTSM werkgelegenheid met 5,4% toegenomen. In deze periode is de Nederlandse HTSM werkgelegenheid met 0,2% toegenomen.

Ondernemersactiviteit en -vertrouwen

Het ondernemersvertrouwen schommelt sterk per kwartaal, maar er is een duidelijk opwaartse trend te ontdekken. Twentse ondernemers zijn in de afgelopen jaren duidelijk optimistischer dan alle Nederlandse ondernemers. In het derde kwartaal van 2017 is het Twentse ondernemersvertrouwen sterk toegenomen; Twente 21% versus Nederland 10%. Een positief percentage betekent dat meer ondernemers positief over de economische ontwikkeling in de komende drie maanden denken dan negatief denken.

Snelgroeiende bedrijven

In de afgelopen jaren zijn steeds bedrijven uit Twente in de MKB Innovatie Top 100 en in de Deloitte Fast 50 te vinden. Ook beschikt de regio over een behoorlijk aantal zogenaamde 'gazelles', snel groeiende bedrijven. Het aantal bedrijven varieert echter sterk per jaar. In de meest recente lijsten staat één Twents bedrijf in de MKB Innovatie Top 100, vier staan er in de Deloitte Fast 50 en 36 op de FD Gazelle Award lijst van november 2017. Opvallend is het grote aantal bedrijven dat op het gebied van ICT actief is.

Demografie

Twente telt per 1 januari 2017 627.200 inwoners. In de periode 2007 – 2017 is de Twentse bevolking met 1,5% gegroeid. De totale Nederlandse bevolking groeide in deze periode met 4,4%. Door de jaren heen is in Twente en Nederland dezelfde trend te zien, van minder jongeren (ontgroening) en meer ouderen (vergrijzing).