Samenvatting Twente Index 2018

 

Inleiding

De Twentse economie blijft op volle toeren draaien. Bedrijven en instellingen doen het vrijwel op alle aspecten beter dan de Nederlandse economie. Twente ontwikkelt zich dan ook steeds meer als een van de motoren van de Nederlandse economie. Dit blijkt uit de Twente Index 2018 die ook dit jaar in opdracht van de Twente Board is samengesteld.

Productiviteit

Economische groei en bruto regionaal product

In 2017 groeit de economie in Twente met 3,0 procent, terwijl dit landelijk 2,9 procent is. In 2016 was de economisch groei beperkter, namelijk 2,2 procent in Twente en in Nederland als geheel. Het Bruto Regionaal Product (BRP) is de totale waarde van alle goederen en diensten die in een jaar in een regio geproduceerd worden. In Twente bedroeg het Bruto Twents Product in 2016 20,5 miljard Euro. Dit is een toename van 4,2 procent ten opzichte van 2015. In Nederland steeg het Bruto Nationaal Product (BNP) in dezelfde periode met 2,8 procent.

Aantal werkzame personen

Het aantal banen in Twente medio 2017 bedraagt ruim 303.800, dat zijn 6.500 (+2,2%) banen meer dan in 2016. Landelijk was de banenontwikkeling minder sterk (+1,5%). De meeste werkgelegenheid in Twente is te vinden in de collectieve sector (overheid en zorg e.d.) met 81.300 banen, gevolgd door de consumentendienstverlening (65.800), zakelijke dienstverlening (50.300) en industrie (44.400). De sterkste toename ten opzichte van 2016 heeft plaatsgevonden in de zakelijke dienstverlening (+4,8%), op afstand gevolgd door de bouwnijverheid en de distributie (beide +2,5%). High tech systems & materials (HTSM) is één van de sterke troeven van Twente. In onze regio werken in 2017 relatief veel mensen in deze sector (Twente 10,0% en Nederland 6,9%) en het aantal banen ontwikkelt zich beduidend positiever dan landelijk. Sinds 2007 is de Twentse HTSM werkgelegenheid met 11 procent toegenomen. In deze periode is de Nederlandse HTSM werkgelegenheid met 6 procent toegenomen.

Vacatures

De vraag naar personeel groeit door. Het aantal nieuw gemelde vacatures bedraagt in het tweede kwartaal van 2018 7.900. Dat is 20 procent meer dan in het vierde kwartaal van 2017. In dezelfde periode stijgt het aantal nieuwe vacatures in Nederland als geheel met 21 procent. Ook het aantal openstaande vacatures loopt verder op. Eind juni staan er 6.700 vacatures open, zo’n 1.000 meer dan december 2017. Vooral voor technische beroepen staan veel vacatures open.

Ondernemersactiviteit

Dat het economisch klimaat in Twente op groeistand staat, is niet alleen af te leiden uit de groei van het aantal banen en vacatures. Ook het oordeel van Twentse ondernemers over economisch klimaat en functioneren laat zien dat ondernemers in 2018 in meerderheid positief zijn over de economische ontwikkeling. Elk kwartaal zijn er meer Twentse ondernemers die een verbetering van het economisch klimaat ervaren dan ondernemers die het klimaat zien verslechteren. In het laatste kwartaal van 2018 is het saldo voor de afgelopen drie maanden positief (+6,3%), maar wel kleiner dan de drie voorgaande kwartalen. Vooral verklaard door het oplopende aandeel ondernemers dat het economisch klimaat in de afgelopen drie maanden als ‘gelijk gebleven’ ervaart.

In het vierde kwartaal van 2018 is het aantal Twentse ondernemers dat zijn winst in het afgelopen kwartaal zag groeien vrijwel gelijk aan het aantal ondernemers dat zijn winst zag afnemen. In Nederland als geheel zijn de ondernemers met een stijgende winst nog beperkt in de meerderheid.

Snelgroeiende bedrijven

In de afgelopen jaren zijn steeds bedrijven uit Twente in de MKB Innovatie Top 100 en in de Deloitte Fast 50 te vinden. Ook beschikt de regio over een behoorlijk aantal zogenaamde 'gazelles', snel groeiende bedrijven. Het aantal bedrijven varieert per jaar. In de meest recente lijsten staan vijf Twentse bedrijven in de MKB Innovatie Top 100, één staat er in de Deloitte Fast 50 en 28 op de FD Gazelle Award lijst van november 2018. Net als voorgaand jaar behoort het grootste deel van deze groep tot het kleinbedrijf, maar ook middelgrote en grote Twentse bedrijven zijn te vinden in de lijst met snelle groeiers.

Beroepsbevolking & participatie

Demografie

Twente telt per 1 januari 2018 627.800 inwoners. In de periode 2007-2018 is de Twentse bevolking met 1,6 procent gegroeid. De totale Nederlandse bevolking groeide in deze periode met 5,0 procent. De groei van de Twentse bevolking wordt sinds een aantal jaren gedragen door het positieve buitenlandse migratiesaldo. Het vertrekoverschot bij binnenlandse verhuizingen en het sterfteoverschot bij de natuurlijke aanwas worden gecompenseerd door een positief migratiesaldo bij grensoverschrijdende verhuizingen naar Twente.

Arbeidsparticipatie

De Twentse beroepsbevolking is gegroeid van 316 duizend personen in 2007 naar 324 duizend personen in 2017. De niet-beroepsbevolking is met 143.000 net zo groot als in 2007. Ten opzichte van 2007 is de groei van de beroepsbevolking in Twente 3 procent versus 6 procent landelijk. De participatiegraad is het deel van de bevolking van 15-75 jaar dat deelneemt aan het arbeidsproces of werkloos is. In 2017 ligt de bruto-participatiegraad van Twente (69,4%) nog iets onder het Nederlandse niveau (70,1%).

Twentse werkloosheid

Door de sterke groei van de werkgelegenheid is de werkloosheid flink afgenomen en deze bevindt zich nu onder de vier procent (3,9%). Nog maar één tiende procentpunt boven het Nederlandse gemiddelde. Het aantal werklozen in Twente is het afgelopen jaar gedaald van 19.000 begin 2017 tot 12.500 in het derde kwartaal van 2018.

Een indicator voor de werkloosheidsontwikkeling is het aantal Geregistreerde Werkzoekenden UWV (GWU-ers). Twente telt per juni 2018 31.100 GWU-ers zonder dienstverband. Ten opzichte van oktober 2017 is dat een afname van 1 procent. Landelijk ligt het aantal GWU-ers in juni 2018 1 procent hoger dan in oktober 2017. Twente kent net als Nederland sinds februari 2018 een daling van het aantal GWU-ers.

Juni 2018 zijn er in Twente 3.600 GWU-ers jonger dan 27 jaar. Dat is 12 procent van het totaal aantal GWU-ers. Landelijk is dat aandeel 10 procent. Het aantal GWU-ers jonger dan 27 jaar daalt net als het totale aantal GWU-ers sinds februari 2018. In 4 maanden tijd is dit aantal in Twente en in Nederland met 8 procent gedaald.

WW-uitkeringen

Eind derde kwartaal 2018 telt Twente 9.700 WW-uitkeringen, een daling van 27 procent ten opzichte van een jaar eerder. In Twente daalt het aantal WW-uitkeringen sneller dan in Nederland, waar de jaarafname 22 procent is. Uitgaande van de periode januari 2017 tot en met september 2018 heeft Twente 41 procent minder WW-uitkeringen en Nederland -35 procent. Ook zijn er fors minder jongeren met een WW-uitkering. Hier werd het aantal zelfs met 54 procent teruggebracht sinds 2017. Dat is tien procentpunten beter dan het landelijk gemiddelde.

Opleidingsniveau

Het aandeel hoog opgeleiden in de Twentse beroepsbevolking is in 2007-2017 doorgegroeid van 23 naar 30 procent. Vooral het aandeel met een laag onderwijsniveau is kleiner geworden. Dit patroon is conform de landelijke ontwikkeling. Wel is het aandeel hoger opgeleiden – net als in 2007 – in 2017 in Nederland als geheel nog steeds 6 procentpunt groter.

Het aantal studenten dat een opleiding volgt bij een van de drie Twentse onderwijsinstellingen Universiteit Twente, Saxion Hogeschool en ROC van Twente nadert de 55.000. In het schooljaar 2017/2018 hebben alle drie meer deelnemers dan het voorgaande schooljaar. Ten aanzien van de beroepsoriëntatie geldt dat Twente een groter aandeel techniekprofielleerlingen en –studenten dan elders in Nederland telt. Jongeren kiezen vaker voor technische profielen op het middelbaar onderwijs en voor Twentse techniekopleidingen op hbo- en wo-niveau.